Juryrapport gedichtenwedstrijd

Wat vooraf gaat
 
Elke twee jaar organiseert de Stichting Literaire Activiteiten Zeist (kortweg SLAZ of Literair Zeist) een literaire schrijfwedstrijd. Beurtelings gaat het daarbij om gedichten en korte verhalen.
Voor de editie van 2018 werden dichters uitgedaagd gedichten in te sturen. Er was geen thema of onderwerp, maar er was wel een grens voor de lengte van de gedichten én de breedte van de regels.
Tijdens de Nacht van de Poëzie 2018 was er één dichter die haar hele spreektijd gebruikte voor één gedicht; daar moet de LiteratuurPrijs Zeist dus niets van hebben.
 
Deze open wedstrijd leidde tot maar liefst 176 - voor de jury geanonimiseerde! - inzendingen.Eén uit Spanje, één uit buurland Duitsland en maar liefst 36 uit ons andere buurland België; 36 is, afgerond, 20% van alle inzendingen. Van die 36 zijn er 6 voor de bundel geselecteerd (20% van de dertig gebundelde gedichten).
Van de Vereniging TAALPODIUM hebben 17 leden (bijna 10%) meegedaan aan de wedstrijd en daarvan staan er 6 in de bundel (evenveel als de Belgische collega’s).
Tot zover het wiskundig gedeelte.
 
Nu de herkomst van de poëzie. Alle grote steden deden mee. Amsterdam, Brussel, Rotterdam, Antwerpen, Den Haag, Gent, Utrecht en Brugge. Maar ook plaatsen als Londerzeel, Putte, De Pinte, Roosendaal, Veenendaal en Poortugaal.
De binnenste buitenlanden Friesland en Zeeland deden helaas niet mee en de provincie Utrecht scoorde met 51 inzendingen het hoogst; Zeist stuurde 11 gedichten in.
 
Tot slot: de thematiek. Zoals gezegd: er was geen thema, de gedichten gingen dus overal over. Vult u dat dus zelf maar in. Als er al een trend zichtbaar werd, dan was dat de lengte van sommige titels van gedichten. Hier een opmerkelijk kwartet: Het moet knalgeel of oranje geweest zijn; Amateurfilm, ergens op YouTube ontdekt; Van Sanctissima Virgo naar de zoete zonde en Niemand begint
na zijn dood met vioolspelen. Is er na zo’n titel nog een gedicht nodig? Ja, juist wel. . . en dat is te controleren. De vier genoemde gedichten zijn terug te vinden in de bundel.
 
Waar heeft de jury bij haar beraadslagingen en beoordelingen vooral op gelet? Wat wilde de jury per se tegenkomen? POËZIE! Dat ligt natuurlijk erg voor hand, maar daarmee haalde de jury zich toch de nodige en onnodige moeilijkheden op de hals. Bij nadere definiëring bleek er goeie poëzie, swingende poëzie, mooie poëzie, spannende poëzie, échte poëzie en ga-zo-maar-door-poëzie te bestaan. En de jury wilde die parels er ook allemaal tussenuit vissen (selecteren), bij elkaar binden (bundelen) en als een weelderig en poëtisch veldboeket aanbieden. Dat is gelukt. Hier komt het boeket; vijf eervolle vermeldingen en drie prijzen. Alstublieft, pak uit!
 
En de jury wilde die parels er ook allemaal tussenuit vissen (selecteren), bij elkaar binden (bundelen) en als een weelderig en poëtisch veldboeket aanbieden. Dat is gelukt. Hier komt het boeket: vijf eervolle vermeldingen en drie prijzen. Alstublieft, pak uit.
 
Juryrapport. . . eerst de eervolle vermeldingen
-  O, al die verboden vruchten voor handen, ogen, mond misschien. Nou, daar weet de dichter alles van. . . maar ’t hoorde niet, ’t paste niet, ‘t mocht niet. En dan ook nog slapen met je handen boven paardendekens. Het is ‘n prachtig opgebouwd klassiek sonnet, ABBA, BAAB, CDC, DCD; als vervoermiddel voor religieuze romantiek.
Eervolle vermelding: Van Sanctissima Virgo naar de zoete zonde, door Wim Hartog.
 
- Bij eerste lezing lijkt het op dichten-over-dichters en dat lijkt dan weer op inteelt. Maar lees het nog ‘ns en de ernst van de zaak welt en zwelt tot aan de oppervlakte. De dichter laat zijn ongeschreven woorden op de aarde vallen en het zijn de gretige handen van collega-dichters, die ermee aan de haal gaan. Dichter met lege handen.
Eervolle vermelding voor: Dichters aller landen, door Frank Van Den Houte.
 
- De bijbel is er niks bij, vergeleken. Hier spreekt een dichter de tale Kanaäns, maar dan op z’n Hollands. Het is religie, het is erotiek, het is verlangen, het is verzengend en het heelal tussen haar borsten zegt alles. Een verrukkulluk gedicht in mooie taal en ogenschijnlijk oude woorden dragen allemaal een gloednieuwe street fashion jas!
Eervolle vermelding voor: De waarzegster en de monnik, door Jaap Lemereis.
 
- Er bestaat zoiets als liefdespoëzie en dan is er de vergrotende trap van liefliefdes poëzie en in de overtreffende trap is er de liefliefliefdespoëzie, zoals deze roep van een vrouw om haar minnaar. Ze wil hem; hoe hij ook toont, klinkt, geurt, voelt, leeft. Ze wil hem én hij moet voortmaken. Kom, met onze liefde als souvenir in je vaandel.
Eervolle vermelding voor: Kom, kom, door Marlies Souren.
 
- Een heerlijk gedicht; om in te bijten, van te kwijlen. Boeiend van taal, beeld én nestgeur. Ontegenzeggelijk Vlaams en mede daardoor zo krachtig, ook als het pijn gaat doen. . . want ‘leuk’ is anders. Jaja; af en toe stoft hij een plaatje uit die tijd af en komen de herinneringen en hunkeren hoofd en handen naar een nieuw gedicht. . .
Eervolle vermelding voor: Het moet knalgeel of oranje geweest zijn, door Geert Viaene.
 
In de prijzen gevallen
- Een kwatrijn waar de hele jury steil van achterover sloeg. Wát een prachtvers en hoe helder neergezet, in zo weinig woorden. Over de liefde voor het schrijven en de opdracht van de schrijver. In vrolijk parend rijm, elk woord vol van gewicht en nergens ‘n speld tussen te krijgen. Hier móest de titel van de bundel uit komen, dank!
Hier móest de titel van de bundel uit komen, dank!
De derde prijs is voor: De opdracht, door Jasper van Loon.

- Een mooi stromend gedicht dat parlando geschreven lijkt, maar door woordkeus en filmische beeldtaal - noem het ‘droom’ – de beweging en de poëtische spanning goed in balans houdt. Geen seconde afleiding, geen deel daarvan voor verveling. Het gaat maar door, tot we ‘zo oud als Billie Holiday’ zijn (die werd 44). Er is hoop.
De tweede prijs is voor: Droom, door Wilco van de Kamp.
 
- Dan nu het gedicht waar de jury als een blok voor viel. Zo’n krachtige tekst, bij zo’n wankele aandoening, met plek voor precies goed getroffen taalvondsten: bang voor suikerspinnen en rijstkorrels achter de komma of lopen op eetstokjes. En dan al die afgepaste doorkijkjes en verbindingen tussen de pijnhopen van moeizaam leven. . .
De eerste prijs is voor: Twaalf ribben, door Jana Arns.

De jury feliciteert de dichters van harte met hun publicatie in de bundel, hun eervolle vermelding, of hun prijs!
De bundel heeft als titel: En dan het dansend in de schaduw blijven. Rechtstreeks uit het gedicht De opdracht van derde prijswinnaar Jasper van Loon.

De lezers wordt veel plezier gewenst met dit veelkleurig palet aan poëzie.
 
Als juryleden traden op:
- Henjo Hekman, voorzitter en stadsdichter van Zeist.
- Eelco Rommes, winnaar LiteratuurPrijs Zeist 2016 (kort verhaal)
- Hanneke Verbeek, dichter en redacteur van het blad SCHREEF van de Vereniging TAALPODIUM.
Met dank aan de jurysecretaris voor het juryrapport;
Fred Penninga, dichter, adviseur van Literair Zeist, erelid van TAALPODIUM en lid van het
Utrechts Stadsdichtersgilde